Je hebt het probleem al een tijdje. Je hebt erover nagedacht, er met vrienden over gepraat, er wakker van gelegen. En toch kom je niet verder. Niet omdat je er te weinig aandacht aan besteedt, maar misschien juist omdat je het te veel in je hoofd aanpakt. Wat als de kennis die je zoekt niet in je gedachten zit, maar in je handen? Dat is geen metafoor. Het is wat de wetenschap over de LEGO® Serious Play methode en over hoe mensen denken al jaren laat zien. En het is precies het idee waarop Brickme is gebouwd.
Wat er in je hoofd vastzit, kom je er niet altijd met praten uit
Praten helpt. Echt. Maar praten heeft een blinde vlek: je vertelt wat je al weet. Je kiest woorden die passen bij het verhaal dat je van jezelf hebt, bij de uitleg die je al eerder hebt gegeven. Dat maakt praten veilig en begrijpelijk, maar ook begrensd.
Psycholoog Eugene Gendlin beschreef dit al in de jaren zestig: mensen hebben toegang tot een laag van kennis die hij felt sense noemde. Een lichamelijk weten dat aan taal voorafgaat. Je voelt het in je borst als iets niet klopt. Je merkt het in je schouders als iets te zwaar wordt. Maar zodra je het moet uitleggen, verdwijnt het.
Bouwen omzeilt dat probleem.
Embodied cognition: je lichaam denkt mee
De cognitiewetenschap heeft de afgelopen decennia steeds duidelijker laten zien dat denken niet alleen in je hoofd plaatsvindt. Filosoof en wetenschapper Francisco Varela beschreef samen met Evan Thompson en Eleanor Rosch in The Embodied Mind (1991) hoe cognitie voortkomt uit de wisselwerking tussen lichaam, handeling en omgeving. Denken is geen abstract proces dat ergens in je brein zweeft. Het is iets wat je doet.
Dat heeft een directe consequentie: als je iets wil begrijpen over je eigen situatie, helpt het om niet alleen na te denken, maar ook te bewegen, te maken, te vormen. Je handen activeren gebieden in je brein die puur verbale reflectie niet bereikt.
Hand knowledge: wat Polanyi al wist
Filosoof Michael Polanyi introduceerde het begrip tacit knowledge — stille kennis. Kennis die je hebt zonder dat je haar kunt uitspreken. We know more than we can tell, schreef hij in 1966. Een fietser weet hoe hij balans bewaart. Een ervaren verpleegkundige weet wanneer een patiënt verslechtert, ook als de getallen dat nog niet tonen. Jij weet — diep van binnen — wat je echt wil. Maar je kunt het nog niet zeggen.
Bouwen maakt die stille kennis zichtbaar. Niet door haar te vertalen naar woorden, maar door haar een vorm te geven.
Wat LEGO® Serious Play methode hierover zegt
De LEGO® Serious Play methode werd in de jaren negentig ontwikkeld door professors Johan Roos en Bart Victor, in samenwerking met de LEGO Group. De methode is gebaseerd op het constructivistische leermodel van Seymour Papert: je leert het meest als je iets maakt dat voor jou betekenis heeft.
Het centrale principe is simpel: bouw je situatie. Niet hoe je hem zou uitleggen, maar hoe hij voelt. Gebruik elk blokje, elke figuur, elke verbinding als drager van betekenis. Dan kijk je naar wat je hebt gebouwd. En dan pas begin je te begrijpen.
De Serious Play Foundation onderschrijft drie kernprincipes die de methode krachtig maken. Het model ís de situatie: wat je bouwt, is geen illustratie van je probleem, het is het probleem zelf, in het moment dat je bouwt. De bouwer heeft altijd gelijk: er is geen verkeerde interpretatie van je eigen bouwsel. En er is geen oordeel: het gaat niet om hoe het eruitziet, maar om wat het voor jou betekent.
"Ik dacht dat ik wist wat mijn probleem was. Maar toen ik het had gebouwd, zag ik iets wat ik mezelf nooit had verteld." — geanonimiseerde Brickme-gebruiker
Zelfinzicht oefeningen thuis: hoe Brickme dit vertaalt
Brickme brengt de LEGO® Serious Play methode naar persoonlijk gebruik. Geen groepssessie, geen facilitator die je begeleidt. Gewoon jij, een doos LEGO, en een moment voor jezelf.
Je kiest een thema dat bij je past, bouwt een model van je situatie, maakt een foto, en stuurt die in. Daarna stelt de AI vragen die je helpen te zien wat je zelf al wist, maar nog niet onder woorden had gebracht. Niet als therapeut. Niet als coach. Gewoon als een spiegel die niet oordeelt.
Het resultaat is een persoonlijk reflectierapport dat je kunt bewaren, exporteren als PDF of gebruiken als input voor een coachgesprek. Brickme is geen therapie en geen coaching. Het is gestructureerde zelfreflectie via bouwen, beschikbaar op het moment dat jij er klaar voor bent.
Voor mensen die zich afvragen wie ze zijn buiten hun dagelijkse rollen, is de sessie Wie ben ik een goed startpunt. Voor iedereen die op een kruispunt staat en niet weet welke kant op, is er Kruispunt.
Veelgestelde vragen
Wat is de LEGO® Serious Play methode precies?
LEGO® Serious Play is een wetenschappelijk onderbouwde reflectiemethode waarbij je complexe situaties zichtbaar maakt door te bouwen. Wat begon als een tool voor teams blijkt ook voor individuen krachtig: je handen weten soms meer dan je hoofd. Brickme vertaalt die aanpak naar persoonlijk gebruik, thuis, op jouw moment.
Heb ik ervaring met LEGO nodig om zelfinzicht oefeningen te doen via Brickme?
Nee. Je bouwt geen kunstwerk, je bouwt een gevoel. Het gaat niet om hoe het eruitziet, maar om wat het voor jou betekent. Iedereen kan dit, ook als je al jaren geen blokje hebt aangeraakt. Brickme stuurt je geen bouwhandleiding.
Is er bewijs dat bouwen helpt bij zelfreflectie?
Ja. De theorie van embodied cognition, beschreven door onder anderen Varela, Thompson en Rosch, laat zien dat denken en lichamelijk handelen onlosmakelijk verbonden zijn. Michael Polanyis concept van tacit knowledge sluit hierop aan: we weten meer dan we kunnen zeggen. Bouwen geeft die stille kennis een vorm.
Is Brickme een vervanging voor een coach of therapeut?
Nee, en dat is ook niet de bedoeling. Brickme is een plek om te onderzoeken, niet om te behandelen. Voor mensen midden in een zwaar proces raden we professionele begeleiding aan. Brickme werkt goed als aanvulling op coaching, of als eerste stap als je nog niet weet of je hulp nodig hebt.
Kan ik Brickme inzetten als coach of HR-professional?
Ja. Coaches, therapeuten en HR-professionals gebruiken Brickme als huiswerkopdracht tussen sessies of als laagdrempelig instroomproduct. Via de coach-licentie van WeAreImpact (€79/maand) kun je Brickme aanbieden aan cliënten en de rapporten meenemen in je begeleiding.
Bouw eens in plaats van praten
Ben je benieuwd wat er naar boven komt als je het niet uitlegt maar gewoon bouwt? Een Brickme-sessie kost €14,95, of je start met een maand abonnement voor €9,95 en kijkt of het bij je past. Geen verplichtingen, geen coach die je verwacht. Gewoon jij en de blokjes. Bekijk de sessies op brickme.nl.
Bronnen
1. Varela, F.J., Thompson, E., & Rosch, E. (1991). The Embodied Mind: Cognitive Science and Human Experience. MIT Press.
2. Polanyi, M. (1966). The Tacit Dimension. Doubleday.
3. Roos, J., & Victor, B. (1999). Towards a new model of strategy-making as serious play. European Management Journal, 17(4), 348–355.
4. Serious Play Foundation — seriousplaypro.com
5. TNO (2024). Monitor Arbeid: burn-out en werkstress in Nederland. tno.nl